[Część 1][Część 2][Część 3][Część 4][Część 5][Część 6][Część 7]
Poniżej wyjaśniam niektóre pojęcia, które przewijają się w tym FAQ:
ACCH (Analog Control Channel) (TDMA 800/TDMA 1900)
AMPS (Advanced Mobile Phone Service)
System analogowej telefonii komórkowej działający w częstotliwości 800 Mhz.
Używany m.in. w Ameryce Północnej.
ASIC (Application Specific Integrated Circuit)
Mianem tym określa się układ elektroniczny służący do konkretnych
celów (w telefonie m.in. kontroluje komunikację między MCU i DSP).
Układy takie projektują i produkują używające je firmy.
AVCH (Analog Voice Channel) (TDMA 800/TDMA 1900)
BCC (Base-station Color Code)
(GSM/DCS/PCS)
3 bitowy numer (zakres 0-7) używany do rozróżnienia sąsiadujących komórek
tego samego operatora nadających z użyciem BCCH
w tym samym kanale FDMA. Takie rozróżnienie
nie jest potrzebne w przypadku komórek różnych operatorów (używają różnych
kanałów, więc ich BCCH są
w różnych kanałach FDMA). Jest podawany
w BSIC każdego BTSa
(możesz go sprawdzić np. w teście 2).
BSC (Base Station Controller)
(GSM/DCS/PCS)
Kontroler stacji bazowych. Może sterować i sprawować nadzór nad jednym
lub kilkoma BTSami.
BSIC (Base Station Identity Code
albo Base transceiver Station Identity Code)
(GSM/DCS/PCS)
Numer identyfikujący danego BTSa.
Jeżeli jego wartość zapiszemy binarnie (dwójkowo), to trzy pierwsze cyfry
(oczywiście w zapisie dziesiątkowym) stanowić będą jego
NCC,
następne trzy BCC. Przyjmuje wartości
z zakresu 0 - 63. Wartości BSIC są podawane m.in. w teście 2.
BTS (Base Transceiver Station)
(GSM/DCS/PCS)
Stacja nadawczo - odbiorcza. Za jej pośrednictwem telefony komunikują
się z siecią (parametry takie jak kanał używany do komunikacji, odległość
i jakość sygnału możesz znaleźć np. w teście 1).
Klasy mocy BTSów są następujące:
| GSM 1800 | |
|
160 W (52 dBm) 80 W (49 dBm) 40 W (46 dBm) |
- - - |
|
10 W (40 dBm) 5 W (37 dBm) 2,5 W (34 dBm) | |
Jeżeli chodzi o spisy BTSów, musisz pamiętać, że czasami w sieci zmieniane są LAC i CID komórek (i dane, które znajdziesz pod podanymi adresami, mogą być nieaktualne !).
Odnośniki związane z BTSami (mapki, lokalizacje, zdjęcia, opisy) znajdziesz również:
Na specjalne wyróżnienie (moim zdaniem) zasługują natomiast:
Inne zagraniczne linki związane z tym tematem:
| Wszelkie uwagi dotyczące BTSów w sieci Era GSM (np. informacje o nieprawidłowym działaniu, propozycje nowych lokalizacji, itp.) można natomiast zgłaszać do Jakuba Krama (602293483@eranet.pl) i Mirosława Kotlińskiego (602287746@eranet.pl). |
C1 (path loss-criterium)
(GSM/DCS/PCS)
Parametr (zakres od -99 do 99 dBm) obliczany przez telefon, który na
jego podstawie decyduje, z których komórek ma korzystać (robi to tylko
wtedy, jeżeli C1 jest dodatni dla danej komórki). Pod uwagę są brane:
a wzór do jego obliczania wygląda następująco:
C2 (cell-reselection criterion)
(GSM/DCS/PCS)
Parametr (wartości z zakresu od -99 do 99 dBm) obliczany na podstawie
wzoru
Jeżeli chodzi o funkcję H(x), to dla nieużywanych aktualnie komórek przyjmuje
ona wartość 0 (jeżeli x<0) albo 1 (jeżeli x>=0). Dla aktualnie używanej
komórki H(x) jest zawsze równa 0.
Jak widać, dzięki umiejętnemu operowaniu tym parametrem (przez CELL_RESELECT_HYSTERESIS)
operator może kierowac połączenia do konkretnych komórek (odciążając w
ten sposób sieć).
CDMA (Code Division Multiple Access; also known as IS-95)
One of the newer digital technologies in 800 or 1900 Mhz. Used in North America, Australia and some southeastern Asian countries
(e.g. Hong Kong and South Korea). It doesn't divide the radio frequency
spectrum into separate user channels by frequency slices or time slots, but
separates users by assigning them digital codes within the same broad spectrum.
DCCH (Digital Control Channel) (TDMA 800/TDMA 1900)
DCS (Digital Cellular System)
System telefonii komórkowej działający w paśmie 1800 Mhz (stąd nazywany
jest obecnie raczej GSM 1800) - zmieniona wersja systemu
GSM
(900 Mhz). Wprowadzone modyfikacje pozwoliły zwiększyć pojemność sieci
(stąd instaluje się go głównie w okolicach aglomeracji miejskich, gdzie
jest większa ilość abonentów) kosztem gęstszego rozstawiania stacji bazowych
(BTSów) oraz wprowadzić roaming w obrębie
jednego kraju. Ze szczegółow technicznych: inne są numery kanałów (patrz
test 17), moce
nadawcze telefonów (patrz opis
RX) i BTSów pracujących w obu systemach,
jak również maksymalna prędkość użytkownika, przy której może wykorzystywać
swój telefon (w GSM jest to 250 km/h, w DCS 130 km/h).
DSP (Digital Signal Processor)
Procesor sygnałowy (układ scalony zajmujący się cyfrową obróbką sygnałów
- kontroluje interfejs radiowy i kodowanie/dekodowanie mowy).
Wersja oprogramowania jest podawana w teście 88.
DTCH (Digital Traffic Channel) (TDMA 800/TDMA 1900)
DTX (Discontinous Transmission Exchange)
W trosce o nasze akumulatory ;-), część sieci i telefonów
pozwala na tzw. przerywaną transmisję (właśnie DTX).
Po prostu, wykorzystane zostało to, że nie mówimy cały czas, tylko również
słuchamy (i wtedy telefon może wyłączać swój nadajnik). Aby nasz rozmówca nie usłyszał
ciszy (pomyśli, że połączenie zostało przerwane), jego telefon generuje
pewien szum (nazywany potocznie komfortowym :-)) naśladujący odbierane w czasie mówienia
szumy.
(GSM/DCS/PCS):
Na korzystanie z DTX musi pozwalać telefon (Nokia oczywiście może
- patrz test 78)
i BTS - sprawdzisz to (i ewentualnie
ustawisz) w teście 12
i teście 13.
FDMA (Frequency Division Multiple Access)
(GSM/DCS/PCS)
Pojęcie to oznacza wielodostęp w dziedzinie częstotliwości: w tym samym
czasie (równocześnie) jest prowadzona transmisja na różnych częstotliwościach
(jest to połączenie typu "pełen dupleks" - "full duplex"): "w dół" (down-link)
- od BTSa do telefonu i "w górę" (up-link)
- od telefonu do BTS (określenia "w dół"
i "w górę" wzięły się stąd, że anteny BTSów
są zazwyczaj wyżej niż anteny telefonów i sygnał od BTSa
do telefonu musi rzeczywiście wędrować w dół (albo w odwrotną stronę w
górę)).
GSM (Global System for Mobile Communication)
System telefonii komórkowej działający w częstotliwości 900 Mhz. Później
zaadoptowano go na częstotliwość 1800 Mhz (DCS)
oraz 1900 Mhz (PCS).
HLR (Home Location Register)
(GSM/DCS/PCS)
Rejestr sieci przechowujący informacje związane z abonentami swojej
sieci (np. do jakich usług mają dostęp, jaki mają abonament, w zasięgu
jakiej sieci się ostatnio znajdowali, itp.).
IMEI (International Mobile Equipment Identification code)
(GSM/DCS/PCS)
Niepowtarzalny (15 cyfrowy) numer przyporządkowany każdemu telefonowi
GSM na świecie. Można go sprawdzić kodem *#06# (nie tylko w Nokiach)
albo w menu serwisowym (Nokia) - włączasz go kodem *#WAR0ANTY# albo
*#WARRANTY# (Nokia 6130). W Nokii 3110 w menu serwisowym (*#WAR0ANTY#)
musisz w tym celu podać natomiast kod 9268. Na podstawie samego
IMEI można m.in. określić producenta telefonu, miejsce jego wyprodukowania,
numer seryjny (pod adresem
www.tele-servizi.com/janus/texts/imei.txt
możesz np. zobaczyć taką listę dla Motoroli,
tutaj prowadzę ją dla Nokii). Operatorzy mogą nie zezwalać
na dostęp do swoich sieci niektórym telefonom - np. kradzionym (są identyfikowane
właśnie na podstawie IMEI). Mogą oni się również wymieniać ich listami.
IMSI (International Mobile Subscriber Identify)
(GSM/DCS/PCS)
Niepowtarzalny numer (maksymalnie 15 cyfr) nadawany telefonowi:
Jest zapisany na karcie SIM
IMSI attach
(GSM/DCS/PCS)
Czynność wykonywana po włączeniu telefonu. Polega ona na tym, że podaje
on sieci informację, że jest już aktywny (można się z nim komunikować -
wysłać zaległe SMSy,
itp.) i dostaje z sieci numer TMSI przypisany do
IMSI z karty SIM. Licznik
związany z IMSI attach jest w teście 64,
to, czy pozwala na to komórka, sprawdzisz w teście
7.
IMSI detach
(GSM/DCS/PCS)
Przy wyłączeniu telefon informuje z kolei sieć, że nie będzie możliwa
komunikacja z nim (i jego IMSI jest
już nieaktualny). Licznik związany z IMSI detach jest w teście
64, to, czy pozwala na to komórka, sprawdzisz w teście
7.
Location Update
(GSM/DCS/PCS)
Telefon powinien informować sieć, gdzie go szukać. Jest to nazywane
Location Update i wykonywane po zmianie Location Area (telefon robi
to "inteligentnie" i np. w przypadku, gdy straci (a później odzyska sygnał
sieci), wykonuje Location Update tylko wtedy, gdy używany aktualnie
BTS ma inny LAC niż poprzedni
- wykorzystywany przed stratą sygnału) lub PLMN
(przeniesieniu się w zasięg drugiej sieci lub próbie zalogowania się do
niej). Wtedy wiadomość o Location Update jest przekazywana do nowego
MSC/VLR,
które przekazuje z kolei informację o położeniu do HLR.
Kiedy telefon działa już w nowym MSC/VLR,
HLR użytkownika nie identyfikuje go już
przez numer przekazywany przez stary MSC/VLR.
Pewną odmianą Location Update są tzw. PLU,
IMSI attach i IMSI
detach (telefon je odróżnia w teście
64). Aktualne Location Area możesz sprawdzić w teście
11.
MCU (Master Control Unit processor)
Główny procesor w telefonie.
MSC (Mobile Switching Center)
(GSM/DCS/PCS)
Odpowiada za komunikację użytkowników z innymi (np. użytkownikami innych
sieci).
NCC (National Color Code albo Network Color Code)
(GSM/DCS/PCS)
3 bitowy numer (zakres 0-7) używany do rozróżnienia komórek operatorów
z różnych krajów (np. przy granicy kraju, gdzie telefon znajduje się w
zasięgu różnych sieci) nadających z użyciem
BCCH
w tym samym kanale FDMA.
Numer ten nie zmienia się w obrębie PLMN.
Jest podawany w BSIC każdego BTSa
(możesz go sprawdzić np. w teście
2).
PLMN (Public Land Mobile Network)
(GSM/DCS/PCS)
Obszar obsługiwany przez jednego operatora (jedną sieć). Przy jego zmianie telefon wykonuje
Location Update.
PLU (Periodic Location Update)
(GSM/DCS/PCS)
Informowanie sieci przez telefon o tym, w zasięgu jakich komórek (w
jakim rejonie kraju) się znajduje. Czynność ta jest wykonywana co pewien
ustalony (zależny od sieci - np. dla Ery
i Plusa są to 3 h, dla
Idei 2 h)
czas (można go sprawdzić w teście
10). Jest on liczony od ostatniego "kontaktu" z siecią (licznik
nie zatrzymuje się, gdy telefon utraci jej sygnał !) - rozmowy, wysłania
(otrzymania)
SMSa,
zgłaszania żądań (np. włączania przekierowań rozmów) - również wtedy jest
ona informowana o położeniu telefonu (jednakże nie jest to rejestrowane
w teście 64).
Licznik związany z PLU jest w teście
64.
Skakanie po częstotliwościach (channel hopping)
(GSM/DCS/PCS)
Podczas połączenia Twój telefon może stale zmieniać używaną częstotliwość
(a właściwie kanał) podczas komunikacji z komórką. Jest to stosowane, gdy
jakiś kanał jest ciągle zakłócany - przy stałym jego używaniu przez telefon
nawiązanie połączenia mogłoby być niemożliwe, przy channel hopping
tracona jest co najwyżej część całej transmisji przeprowadzona na tej częstotliwości
(daje to mnie zaników sygnału, nie zmienia natomiast jakości dźwięku - wszak sposób jego
kodowania jest zawsze taki sam). To, czy telefon używa tego (podczas połączenia),
sprawdzisz w teście 1,
to, czy pozwala na to komórka, w teście
12 (wartości uaktualniane tylko podczas połączenia). Do używania
channel hopping potrzebne jest tzw. Hopping Sequence Number (zmiana
częstotliwości odbywa się według znanej telefonowi i sieci sekwencji) - patrz
test 2.
TCH (Traffic Channels)
(GSM/DCS/PCS)
Dwukierunkowe, fizyczne kanały do transmisji danych użytkownika (komputerowych
albo zakodowanego dźwięku). Istnieje kilka ich odmian:
| włączanie | wyłączanie |
| komórka 0070 na 78
komórka 011F na 84 |
komórka 0070 na 70
komórka 011F na 7C |
Jeżeli sieć nie obsługuje któregoś z kanałów, a Twój telefon przyjmuje kod do jego aktywacji, możesz zobaczyć komunikat "Nie gotowe" ("Not ready").
Rodzaj używanego przez telefon kanału możesz sprawdzić w teście 1. Kolejność używania kanałów TCH możesz natomiast dowolnie ustawić w niektórych programach serwisowych (np. w WinTesli wybierasz z menu głównego "Software", a później "Product Profile" - może to być jedyna metoda włączenia obsługi kanału HR w słuchawce).
TDMA (Time Division Multiple Access)
(GSM/DCS/PCS)
Pojęcie oznaczające wielodostęp w dziedzinie czasu: w tym "samym" czasie
możliwa jest transmisja danych (zakodowana rozmowa albo dane komputerowe)
na jednym kanale (jego numer sprawdzisz w teście
1) przez KILKA telefonów (tak naprawdę, czas ten jest dzielony
na bardzo małe części (patrz opis
TS), których nie zauważamy - stąd w uproszczeniu można napisać,
że wszystko dzieje się równocześnie).
TS (Time Slot)
Kanał radiowy używany
do komunikacji pomiędzy telefonem i BTSem
jest dzielony na 8 części (zwane TS - szczelinami czasowymi). Jeżeli we
wszystkich BTSach (dostępnych dla Twojego
telefonu) każda szczelina jest w danym momencie zajęta, nie będziesz mógł(mogła)
z niego zadzwonić (a inni dodzwonić się do Ciebie) i otrzymasz komunikat
'Network busy' - 'Sieć zajęta' (informacja o tej przyczynie niezrealizowania
połączenia jest podawana m.in. w teście 39).
Niestety, każde połączenie ma ten sam priorytet w polskich
sieciach (piorytetowanie połączeń zostało wprawdzie wprowadzone w fazie 2+ GSM,
ale nie jest ona na razie obsługiwana w Polsce)
- tak więc (przynajmniej na razie), jeżeli chcesz zadzwonić pod alarmowy numer 112
i sieć jest zajęta, to żadne inne mniej "ważne" połączenie nie zostanie przerwane).
Rozwiązaniem, które
pozwoli uniknąć takich sytuacji, jest powiększenie ilości BTSów
(np. stworzenie sieci GSM 900/1800 MHz) albo takie jej modyfikacje, aby
możliwe było używanie w niej kanałów HR (przy
FR
albo EFR telefon wykorzystuje całą przydzieloną
szczelinę, przy HR (zdefiniowanych w fazie
2 GSM) już tylko jej połowę). Maksymalna prędkość transmisji danych przy
użyciu jednego TS wynosi 9.6 kbit/sek. (14.4 kbit/sek. przy pewnych dodatkowych
warunkach). Projektowane i wprowadzane do użytku systemy pozwalające ją
zwiększyć (np. GPRS (Generic Packet Radio Services)
(dokładniejsze informacje na stronie
www.fkn.pl/dane/technika/gprs.html)
albo HSCSD (High Speed Circuit Switched Data)
(dokładniejszy opis pod adresem
www.fkn.pl/dane/technika/hscsd.html))
bazują na przydzielaniu jednemu telefonowi kilku TS równocześnie (co oczywiście
zmniejsza pojemność sieci). Używany TS można sprawdzić w teście 1
albo w przypadku telefonów z HSCSD (np. Nokia 6210) użyj do tego testu 8.
TMSI (Temporary Mobile Subscriber Identity):
(GSM/DCS/PCS)
W trakcie procedur sygnalizacyjnych kodowanych w kanale radiowym (m.in.
w czasie uaktualniania położenia) telefonowi jest przydzielany przez MSC
ten numer. W momencie, gdy sieć chce skontaktowac się z danym telefonem, a
transmisja po kanale radiowym nie jest jeszcze kodowana, jest on wysyłany zamiast
IMSI i pozwala telefonowi zorientować się, że przywołanie
dotyczy właśnie jego. Numer ten ma znaczenie lokalne
i jego struktura jest określana przez administratora sieci. Aktualne TMSI
sprawdzisz w teście 10.
VLR (Visitor Location Register)
(GSM/DCS/PCS)
Rejestr przechowujący te same informacje co HLR,
ale dla abonentów działających w roamingu (są one pobrane z HLR ich
macierzystych sieci)
[Część 1][Część 2][Część 3][Część 4][Część 5][Część 6][Część 7]
Marcin Wiącek (WWW)
Ostatnia aktualizacja: 6 października 2002