Przegląd rozwiązań sprzętowych platformy X86
Autor: Marcin Wiącek (www.mwiacek.com)
Ewentualna współpraca w celu rozszerzania mile widziana
Obrazki są pobrane z różnych serwisów internetowych

Historia
  1. marzec 2005 (lista procesorów i podstawek w PDF)
  2. 9 maja 2005 (wersja robocza - początek klasyfikowania chipsetów, magistral i innych elementów)
  3. lipiec 2005 (przeróbka na HTML, dalsze uaktualnianie procesorów i chipsetów)
Ostatni update: 27 lipca 2005

Spis treści

Wstęp

Poniższe opracowanie ma na celu ogólne przedstawienie rozwiązań technicznych stosowanych w rodzinie X86.

Platforma sprzętowa X86 została wprowadzona przez firmę IBM w .... roku. Była to generacja 8086/8088 nazwana później XT.

W 198xxx pojawiła się generacja 80286

Korporacja ta po układach generacji 8086, zaczęła wytwarzać 80286, 80386, 80486. Równoległe klony były produkowane przez firmy trzecie. Część z nich miała lepsze parametry niż oryginały.

W 199xx pojawił się procesor Pentium.

Po porzuceniu używanej przez niego podstawki Socket 7 przez Intela rozpoczął się nowy etap w historii – firmy trzecie zaczęły równolegle do tego giganta rozwijać Socket 7 po nazwą Super 7. Intel z kolei zaangażował się w rozwój procesorów Pentium 2 i Pentium 3.

W tym momencie nastąpiła kolejna nowość – AMD zaproponowała procesor Athlon mogący dorównywać wydajnością układom Intela, ale wykorzystujący własne protokoły i podstawkę. Od tego momentu na rynku zaczęły się rozwijać dwie równoległe ...... Układy AMD charakteryzowały się najczęściej niższą ceną.

Standardy płyt głównych, zasilaczy i obudów

AT-Baby

ATX

ATX 12V

BTX

Magistrale i złącza kart rozszerzeń

ISA (Industry Standard Architecture)

Magistrala dla kart rozszerzeń obecna od pierwszych komputerów X86. Obecna w wersji 8-bitowej (od 1981x?) i 16-bitowej (od 1984 i generacji 80286). Działała z prędkością 8 Mhz i pozwalała na osiągnięcie transferów 7,9 i 15,9 Mbytes/sec.

W 1993 została rozszerzona przez Microsoft i Intela o możliwość automatycznej konfiguracji użytych kart rozszerzeń i nazwana ISA PnP czyli ISA PlugAndPlay (wymagane są odpowiednie karty rozszerzeń, BIOS i system operacyjny).

Karty ISA praktycznie wyszły z użycia wraz z końcem procesorów Pentium 3 Intela. Obecnie magistrala ta obecna jest w formie szczątkowej nawet w obecnych komputerach – podłączone są pod nią układy do monitorowania temperatur.

EISA (Extended Industry Standard Architecture)

32-bitowe rozszerzenie ISA dla kart rozszerzeń zaproponowane w 1988 przez AST Research, Compaq, Epson, Hewlett Packard, NEC, Olivetti, Tandy, WYSE, and Zenith Data Systems jako odpowiedź na magistralę MCA firmy IBM. Podobnie jak ISA działała z prędkością 8 Mhz, dawała jednak transfery 31,8 Mbytes/sec. Nigdy nie była szerzej używana.

MCA (Micro Channel Architecture)

Wprowadzona dla kart rozszerzeń przez IBM w 1987 jako 32-bitowe rozszerzenie ISA z możliwością automatycznej konfiguracji kart (podobne do obecnych rozwiązań PlugAndPlay). Nigdy nie była szerzeń używana z uwagi na to, iż była zastrzeżoną własnością intelektualną firmy IBM.

VL-BUS (VESA Local Bus)

Standard zaproponowany w 1992 przez założoną przez NEC organizację nonprofit VESA (Video Electronics Standards Association). Byla to magistrala dla 32-bitowych kart rozszerzeń z bezpośrednim dostępem do pamięci systemowej z prędkością procesora. Nie zdobyła większej popularności, gdyż była przeznaczona głównie dla systemów klasy 486 w chwili popularność zdobywały Pentium.

PCI (Peripheral Component Interconnect)

32-bitowa magistrala dla kart rozszerzeń działająca z prędkością 33 Mhz zaproponowana przez Intela w 1992. W 1993 pojawiła się jej wersja 2.0, w 1995 wersja 2.1. Pozwalały na osiągnięcie przepustowości 127 Mbytes/sec.

Pojawiła się także wersja 64-bitowa (niespotykana w komputerach biurkowych).

Mini PCI ? PC Card ?

PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association)

68 pinowe złącze dostępne dla kart rozszerzeń dostępnych w jednej z 3 wersji (Type I, Type II lub Type III) używanych w notebookach

AGP (Advanced Graphic Port), AGP Pro

66 Mhz magistrala zaproponowana w 1997 przez Intela jako 32-bitowe rozszerzenie PCI dla kart graficznych. Ma bezpośredni dostęp do pamięci operacyjnej. Pojawiły się 4 wersje:

Chociaż standard przewiduje zgodność wstecz, nowsze karty nie działają ze starszym złączem. Problem jest w tym, iż AGP x1 i AGP x2 działają z kartami na napięciu 3,3V, AGP x4....

Na rynku pojawiło się również złącze AGP Pro zgodne z AGP, które w założeniach miało pozwolić na instalację kart potrzebujących bardzo dużo mocy. Była to odpowiedź na karty z układem GeForge 256, które pobierały więcej mocy niż przewidywał standard AGP x1 i przez to paliły układy wielu płyt głównych. Złącze nie przyjęło się, ponieważ w międzyczasie zmieniono proces technologiczny wytwarzania akceleratorów graficznych i przestało być potrzebne.

PC-Express

MXM (Mobile PCI eXpress Module)

230 pinowe złącze dla kart graficznych do notebooków zaproponowane przez firmę Nvidia. Zawiera sygnały magistrali PC-Express 16 i sygnały złączy związanych z obrazem (VGA, DVI, S-Video i inne). Występuje w 3 wersjach: MXM-I, MXM-II i MXM-III.

AMR (Audio/Modem Riser)

Zaproponowane w 1998 złącze pozwalające na tanią produkcję kart z dźwiękiem/modemem.

CMR (Communication and Network Riser)

Zaproponowane w 2000 złącze

USB

FireWire

Podstawki do procesorów, procesory i chipsety

Obudowy do gniazdek Socket

W tej części zajmiemy się krótkim przedstawieniem rozwiązań w rodzinie X86 pozwalających umieszczać na płytach głównych procesory i koprocesory matematyczne (te ostatnie są obecnie oczywiście częścią procesorów) wraz z przeglądem dostępnych dla każdego rozwiązania układów.

Układy, które występują tylko w wersji wlutowywanej w płyty główne, są przedstawione dalej.

Wygląd podstawek związany jest bezpośrednio z technologią wytwarzania obudów układów do nich przeznaczonych. Mieliśmy więc na początku obudowy DIP z jednym rzędem nóżek z dołu układu wzdłuż obu dłuższych boków (klasa 8086), później obudowy z nóżkami z boku układu z każdej z jego czterech stron (klasa 286 i 386). Skończyło się na chipach z nóżkami (lub z wieloma rzędami nóżek) wyprowadzonymi z dołu z każdej z 4 stron układu. Teraz właściwie są stosowane tylko te ostatnie (różne odmiany PGA). Jedyny wyjątek od podanych zasad stanowi Socket 775 – układy do niej nie mają nóżek (jedynie okrągłe powierzchnie stykowe).

Ponieważ pierwsze układy nie miały zbyt dużo wyprowadzeń, stosowano po prostu ich wciskanie w podstawki. Z czasem ilość nóżek rosła, zaczęto stosować specjalne narzędzia używane do równomiernego podważania układów przy ich wyjmowaniu. Były to rozwiązania typu LIF (Low Insertion Force).

Później (klasa 80486 i nowsze) pojawiły się pierwsze podstawki z rozwiązaniami ZIF (Zero Insertion Force). Aby włożyć układ w podstawkę, należało podnieść dostępną z boku dźwigienkę, włożyć układ w podstawkę i docisnąć go do niej poprzez zapięcie dźwigienki. Pewną odmianą ZIF jest Socket 479 – tam układ jest blokowany w podstawce nie przez dociśnięcie dźwigienki, ale przez przekręcenie np. śrubokrętem odpowiedniego kółka.

Obecne obudowy procesorów nie są już wręcz przystosowane mechanicznie do rozwiązań typu LIF (te przestały być już praktycznie używane wraz z Socket 7 dla Pentium) i wymagają ZIF.

Pierwsze podstawki nie miały żadnych mechanicznych zabezpieczeń uniemożliwiające błędne włożenie układu. Z czasem zaczęto takie blokady stosować – jest to najczęściej jeden otwór umieszczony niesymetrycznie jedynie w jednym rogu układu.

Początkowo podstawki nazywano od układów, które do nich pasowały (w tym opracowaniu używa się schematu „Nazwa układu” + słowo Socket). Następnie zaczęto je nazywać po prostu Socket dodając do tego kolejne liczby arabskie (mamy więc Socket 1 do Socket 8). Obecnie najczęściej do słówka Socket dodaje się liczbę pinów, które dana podstawka zawiera.

W rodzinie X86 istniały również procesory w postaci kart rozszerzeń (takich jak karty AGP). Złącza do nich nazywane były Slotami albo procesory były montowane na płytkach nazywanych MMC (Mobile Module Connector).

Obecne podstawki dla procesorów są patentowane i najczęściej pozwalają na używanie układów tylko jednej firmy.


DIP (Dual In Line Package)


LCC (Leaded Chip Carrier)


QFP (Quad Flat Package)

PGA (Pin Grid Array)

Obudowy do złącz Slot

SECC, SECC2, SEP

8086/8087 Socket (8086/8087/8088)

16-bitowe procesory 8086 (z 16 bitową szyną danych) i 8088 (z 8 bitową szyną danych) miały tyle samo (40) nóżek i niezgodne ze sobą rozkłady sygnałów. Podobnie 40 nóżek miały koprocesory 8087. Wszystkie te typy układów dostępne były w obudowach DIP i pasowały do podstawek typu DIL (Dual In Line) takich na zdjęciu.

Intel produkował 8086/8088 z zegarami 4,77, 8 i 10 Mhz w technologii 3000 nm. 8086 tej firmy został zaprezentowany w 1978, 8088 w 1979. Dostępne były też układy innych firm zgodne z tą platformą. Niektóre wprowadzały własne rozszerzenia (np. NEC V20).

80286/80287 Socket (80286/80287)

Na płytach głównych dla systemów klasy 80286 mogły być dostępne gniazda dla 68 pinowych procesorów w obudowach PGA/PLCC (Plastic Leaded Chip Carrier)/CLCC (Ceramic Leaded Chip Carrier) i gniazda dla koprocesora matematycznego (dla 40 pinowych 80287 w obudowach DIP). Dostępne były zestawy do uktualniania systemów z podstawką dla procesora nawet do 80486.

Intel produkował 80286 (nazwa kodowa P2) od 1982. Wytwarzał układy z zegarami 6, 8, 10, 12, 16 i 20 Mhz w technologii 1500 nm. Na rynku dostępne były także 80286 od AMD, Siemens, HARRIS i innych.

80386/80387 Socket (80386SX/80386DX/80387)

Na płytach głównych dla systemów klasy 80386 mogły być dostępne gniazda dla procesora (układy te miały obudowy PQFP - Plastic Quad Flat Package lub PGA) i gniazda dla koprocesora matematycznego (PGA). Procesory klasy 386 dostępne były w dwóch rodzajach – SX (16 bitowa szyna danych, 100 pinów) i DX (32 bitowa szyna danych, 132 piny). W różnych systemach montowano różne gniazda koprocesorów:

Dostępne były zestawy do uktualniania systemów z tymi podstawkami do 80486. Przykładowo:

Intel produkował układy i386DX (rdzeń P3) i i386SX (P9) z zegarami 16, 20, 25 i 33 Mhz. Część z nich miała błąd powodujący zawieszenia systemu przy używaniu kodu 32-bitowego (poprawione układy miały oznaczenie IV lub ΣΣ). Najszybszym układem klasy 386 był AMD Am386 40. Dostępne były również wyroby Cyrixa, Texas Instruments i innych.

80486 Socket (80486SX, 80486DX, 80486DX2, 80486DX4)

Podstawka typu LIF z 168 pinami przeznaczona dla 16/32-bitowych układów klasy 80486 różnych firm działających na napięciu 5V. Więcej na jej temat można przeczytać w opisie Socket 3.

Socket 1 (80486SX, 80486DX, 80486DX2, 80486DX4)

Podstawka typu LIF / ZIF z 169 pinami przeznaczona dla 5V 16/32-bitowych układów klasy 80486 różnych firm.

Można było do niej włożyć układy 168 pinowe (jak Socket 80486) lub 169 pinowe OverDrive (tzw. ODP). Więcej na jej temat podano przy opisie Socket 3.

Socket 2 (80486SX, 80486DX, 80486DX2, 80486DX4)

Podstawka typu LIF / ZIF z 238 pinami przeznaczona dla 5V 16/32-bitowych układów klasy 80486 różnych firm.

Oprócz układów 168 i 169 pinowych (jak Socket 1) obsługiwała 234 pinowe Pentium OverDrive (PODP5V). Więcej na jej temat podano przy opisie Socket 3.

Socket 3 (80486SX, 80486DX, 80486DX2, 80486DX4)

Podstawka typu LIF / ZIF z 237 pinami przeznaczona dla 5 lub 3.3V 16/32-bitowych układów klasy różnych firm. Płyty z tą podstawką miały dostępne prędkości szyny 16, 25, 33, 40 lub 50 Mhz i mnożniki 1, 2, 3 lub 2,5 (oznaczały one, ile razy szybciej niż szyna pracuje wewnętrznie procesor). Stosowana w pierwszej połowie lat 90 XX wieku (Intel wprowadził pierwszy układ klasy 80486 w 1989, a Pentium OverDrive do Socket 3 w 1994, inni producenci podobnie).

Ponieważ początkowo Socket 1 (2 i 3) były projektowane jako podstawki do rozszerzania funkcjonalności systemu, układy do nich z większą niż 168 ilością pinów Intel nazywał OverDrive. Z czasem powstała też nazwa ODPR (OverDrive Processor Replacement), która oznaczała po prostu 168 pinowy układ klasy 80486, którego przeznaczeniem jest praca w miejscu „oryginalnego” 80486 sprzedanego z danym systemem (nawet w 80486 Socket).

Należy pamiętać, iż układy na napięcie 3,3V to m.in. procesory Intela pracujące z zegarem 75 i 100 Mhz. Ponieważ obsługę 3,3V wprowadzono dopiero w Socket 3 (jako własciwie jedyną nowość), na pewno nie mogły pracować we wcześniejszych podstawkach bez dodatkowego regulatora napięcia.

Zgodnie z niektórymi opracowaniami płyty główne bez Socket 3 (czyli ze wcześniejszymi podstawkach w jednej z podanych w tabeli umieszczonej poniżej kombinacji) nie miały mnożników 2 i 3. Według innych nie obsługiwały one częstotliwości szyny 16 Mhz i 50 Mhz. Wiele systemów nie obsługiwało Pentium OverDrive i mnożnika 2,5.

Układy rodziny 486 dostępne były w wersji SX (bez koprocesora) lub DX (z koprocesorem). Po nazwie SX/DX podawano też wewnętrzny mnożnik procesora (brak oznaczał 1, 2 oznaczało 2, a 4 mnożnik 3). Przykładowo: procesor DX2 50 Mhz pracował z szyną 25 Mhz i wewnętrzną częstotliwością 2*25 = 50 Mhz, a DX 50 z szyną 50 Mhz i wewnętrzną częstotliwością 2*25 = 50 Mhz.

Ogólnie można powiedzieć, iż płyty główne dla procesorów klasy 486 mogły mieć jedną lub dwie podstawki na procesor i w zależności od tego różne możliwości rozbudowy:

wlutowany oryginalny procesor + jedna podstawka Socket 1, 2 lub 3
  • włożenie procesora z 169 pinami (układu typu ODP czyli OverDrive) do Socket 1/2/3 „wyłączało” główny procesor
  • włożenie procesora z 234 pinami (układu typu PODP5V czyli Pentium OverDrive) do Socket 2/3 „wyłączało” główny procesor
  • włożenie układu z 168 pinami do Socket 1/2/3 nic nie dawało (jeżeli płyta nie miała zwory wyłączającej oryginalny procesor)

jedna podstawka Socket 1, 2 lub 3
  • możliwość użycia 168 pinowego układu 486
  • możliwość użycia 169 pinowego ODP
  • możliwość użycia 234 pinowego PODP5V (tylko Socket 2/3 oczywiście)

80486 Socket + jeden Socket 1, 2 lub 3
  • po wyjęciu procesora z 80486 Socket (lub ustawieniu odpowiedniej zworki na płycie wyłączającej 80486 Socket) można było użyć 168 lub 169 (lub 234) pinowego układu w Socket 1/2/3

Poniżej podano dane układów Intela (oprócz niego procesory 486 wytwarzali także m.in. AMD, Cyrix). Procesory generacji 486 zaczęły wymagać aktywnego chłodzenia.

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Intel i486 SX 16

16

16

P23, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 SX 20

20

20

P23, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 DX 25

25

25

P4, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 SX 25

25

25

P23, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 DX 33

33

33

P4, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 SX 33

33

33

P23, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 DX 50

50

50

P4, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 DX2 50

50

25

P24 (ODPR P4T, ODP P23T), 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 SX2ODP 50

50

25

P23, 800 nm

8/zewnętrzny

Intel PODP5V 63

63

25

P24T, 600 nm

16+16/zewnętrzny

Intel i486 DX2 66

66

33

P24 (ODPR P4T, ODP P23T), 800 nm

8/zewnętrzny

Intel i486 DX4 75

75

25

P24C (ODPR P24CT), 600 nm

16/zewnętrzny

Intel PODP5V 83

83

33

P24T, 600 nm

16+16/zewnętrzny

Intel i486 DX4 100

100

33

P24C (ODPR P24CT), 600 nm

16/zewnętrzny

Jeżeli chodzi o nazwy rdzeni procesorów Intela, źródła podają sprzeczne dane dotyczące wszystkich układów OverDrive (np. że to Pentium OverDrive było P24CT, a DX4 ODPR P24T). Przyjęto najbardziej prawdopodobne.

Socket 4 (Pentium)

Podstawka typu LIF / ZIF z 273 pinami dla procesorów 5V.

Rozwiązanie przejściowe (wprowadzone w 1993) używane z pierwszymi 16/32-bitowymi Pentium w obudowach CPGA. Były one słynne ze względu na obecność nagłośnionego błędu w koprocesorze ujawniającego się przy dzieleniu (Intel zmuszony był wymienić bezpłatnie wadliwe układy).

Później (1996) pojawiły się też do niej układy OverDrive (ODP5V). Dostępne były też konwertery (np. PowerLap PC-54C/MMX) pozwalające używać procesorów Socket 7.

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Pentium 60

60

60

P5, 800 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODP5V-120

120

60

P5T, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 66

66

66

P5, 800 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODP5V-133

133

66

P5T, 250 nm

8+8/zewnętrzny

Chipsety Intela

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

Mercury

Pentium

PCI, ISA

PIO4

Socket 5 (Pentium)

Podstawka LIF / ZIF z 320 pinami. 3,3V procesory Pentium dla niej były w 296 pinowych obudowach SPGA (Ceramic Staggered Pin Grid Array) i PPGA (Plastic Pin Grid Array). Później pojawiły się układy OverDrive (ODP3V) i OverDrive MMX (PODPMT). Układy P54C nazywane były również Pentium Classic (w odróżnieniu od późniejszych Pentium MMX).

Według Intela wszystkie procesory Pentium kompatybilne z Socket 5 są także kompatybilne z Socket 7 (http://support.intel.com/support/processors/sb/CS-001826.htm) i można ich używać z nowszą podstawką. Niektóre źródła podają natomiast, iż część płyt głównych nie pozwalała na używanie procesorów działających prędkością większą 120 Mhz i/lub OverDrive MMX.

Można było w nią włożyć przejściówkę i używać procesorów przeznaczonych dla Socket 7/Super 7 (np. http://www.powerleap.com/PL-ProMMX.jsp).

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Instrukcje

Pentium 75

75

50

P54C, 600 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 90

90

60

P54C, 600 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 100

100

50

P54C, 600 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 100

100

66

P54C, 600 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 120

120

60

P54CQS, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODP3V-125

125

50

P54CT, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 133

133

66

P54CS, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODP3V-150

150

60

P54CT, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODPMT-150 MMX

150

50

P54CTB, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

Pentium ODPMT-150 MMX

150

60

P54CTB, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

Pentium ODP3V-166

166

66

P54CT, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium ODPMT-166 MMX

166

66

P54CTB, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

Pentium ODPMT-180 MMX

180

60

P54CTB, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

Pentium ODPMT-200 MMX

200

66

P54CTB, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

Chipsety Intela

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

82430NX (Neptun)

Pentium

Chipsety VIA

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

Apollo VP-M

Pentium, M1, K5

Apollo VP-1

Pentium, M1, K5

Socket 6 (80486)

Nigdy nie produkowana 235 pinowa podstawka typu ZIF dla procesorów klasy 80486. Miała obsługiwać jedynie układy 3,3V. Opisywana w różnych dokumentacjach.

Socket 7 (Pentium, Pentium MMX, ...)

Podstawka ZIF z 321 pinami będąca rozszerzeniem Socket 7. Ma dodatkową nóżkę nie zawierającą żadnego sygnału (wszystkie procesory do Socket 7 ją miały po to, aby przez pomyłkę ich nie użyć w płytach z Socket 5) oraz zmiany w specyfikacji wcześniejszych nóżek zrobione po to, aby zapewnić dodatkowe mnożniki, podwójne zasilanie rdzenia procesora (wymagane w Pentium MMX – 3.3V i 2.5V).

Po porzuceniu systemów Socket 7 przez Intela (w 1999 zaprzestano produkcji Pentium MMX) cała platforma była rozwijana przez innych producentów pod nazwą Super 7 (jednym z ostatnich procesorów do niej był K6-III 500 Mhz z 2000 roku) – m.in. dodawano nowe mnożniki, wprowadzono obsługę szyny szybszej niż 66 Mhz i obsługę AGP, zamiast napięcia 2,5V można było użyć 2,0V. Były dostępne przejściówki pozwalające na korzystanie z szybkich procesorów Super 7 na „starych” płytach Socket 7.

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Instrukcje

Procesory dla Socket 5

Pentium 150

150

60

P54CS, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 166

166

66

P54CS, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 166 MMX

166

66

P55C, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

IDT WinChip C6-180

180

60

C6, 350 nm

32+32/zewnętrzny

MMX

Pentium 200

200

66

P54CS, 350 nm

8+8/zewnętrzny

Pentium 200 MMX

200

66

P55C, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

IDT WinChip C6-200

200

66

C6, 350 nm

32+32/zewnętrzny

MMX

IBM MX2

208

IDT WinChip C6-225

225

75

C6, 350 nm

32+32/zewnętrzny

MMX

IDT WinChip2 W2-3D 225

225

75

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

Pentium 233 MMX

233

66

P55C, 350 nm

16+16/zewnętrzny

MMX

IDT WinChip C6-240

240

60

C6, 350 nm

32+32/zewnętrzny

MMX

IDT WinChip2 W2-3D 240

240

60

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

IDT WinChip2 W2-3D 250

250

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

AMD K6 266

266

66

250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX

AMD K6-2 266

250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

IDT WinChip2 W2-3D 266

266

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

IDT WinChip2 W2-3D 266

266

100

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

Cyrix MII-333GP

290

83

250 nm

64/zewnętrzny

MMX

AMD K6 300

300

MMX

AMD K6-2 300

300

100

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

IDT WinChip2 W2-3D 300

300

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

IDT WinChip2 W2-3D 300

300

100

C6-3D, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3dnow

AMD K6-2 350

350

100

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-2 380

380

95

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-2 400

400

100

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-III 400

400

100

Sharptooth, 250 nm

32+32/256/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-2 450

450

100

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-III 450

450

100

Sharptooth, 250 nm

32+32/256/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-2 475

475

95

Chomper, 250 nm

32+32/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

AMD K6-III 500

500

100

250 nm

32+32/256/zewnętrzny

MMX, 3Dnow

Chipsety Intela

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

82430FX (Triton)

Pentium, Pentium MMX, FSB do 66

FPM, EDO, 128MB

PCI, ISA

PIO4

USB1.1

82430HX (Triton II)

Pentium, Pentium MMX, inne, FSB do 66

FPM, EDO, ECC, 512MB

PCI, ISA

PIO4

USB1.1

82430TX

Pentium, Pentium MMX, inne, FSB do 66

FPM,EDO,SDRAM,256MB

PCI, ISA

UDMA33

USB1.1

82430VX (Triton III)

Pentium, Pentium MMX, inne, FSB do 66

FPM,EDO,SDRAM,128MB

PCI, ISA

PIO4

USB1.1

Chipsety VIA

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

Apollo VP-2

Pentium, Pentium MMX, M1, K5, K6

Apollo VPX

Pentium, Pentium MMX, M1, K5, K6

Apollo VP-3

Pentium, Pentium MMX, M1, M2, K5, K6

VT8501 (Apollo MVP4)

FSB do 100 Mhz, wszystkie

SDRAM lub EDO, 768 MB

Trident Blade 3D, AGP...

VT82C686

UDMA 66

ISA, PCI, USB

Chipsety OPTi

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

Vendetta

Pentium, Pentium MMX, M1, K5

Viper Xpress+

Pentium, Pentium MMX, M1, M2, K5, K6

Chipsety SiS

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

SIS 5571

Pentium, Pentium MMX, M1, K5, K6

SIS 5591

FSB do 100 Mhz

ISA, PCI, AGP

SIS 5596

Pentium, Pentium MMX, M1, K5, K6

SIS 5597

Pentium, Pentium MMX, M1, K5, K6

SIS 530

DIMM, 1,5GB

SiS 5595

UDMA66

ISA,

Chipsety ALI

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

M1531 + M1533 (ALI Alladin IV)

Pentium, Pentium MMX, M1,M2, FSB do 83,3

M1543

Socket 8 (Pentium Pro, Celeron)

Opatentowana przez Intela podstawka typu ZIF z 387 pinami. Współdziałała z 16/32-bitowymi Pentium Pro lub Pentium II OverDrive 300 – 333 w konfiguracjach dwuprocesorowych. Pentium Pro było pierwszym procesorem Intela z uaktualnianym programowo microcode (np. przez BIOS) i działało znacznie wolniej z oprogramowaniem mieszanym (częściowo 16 i 32 bitowym) niż analogiczne Pentium.

Dostępne były przejściówki pozwalające używać:

  • procesorów Socket 8 w płytach z Slot 1
  • procesorów Celeron z zegarem 766 Mhz (Coppermine na szynie 66 Mhz do Socket 370) ze złączem Socket 8 (np. PerformaPRO 766 firmy EverGreen)
  • procesorów Celeron w obudowie PPGA (Mendocino na szynie 66 Mhz do Socket 370) ze złączem Socket 8 (np. PL-Pro/II PowerLeapa)

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Instrukcje

Pentium Pro 150

150

60

P6, 600 nm

16/256

Pentium Pro 166

166

66

P6, 350 nm

16/512

Pentium Pro 180

180

60

P6, 600 nm

16/256

Pentium Pro 200

200

66

P6, 600 nm

16/256

Pentium Pro 200

200

66

P6, 350 nm

16/512

Pentium Pro 200

200

66

P6, 350 nm

16/1024

Pentium II OD300

300

66

P6T, 250 nm

32/512

MMX

Pentium II OD333

333

66

P6T, 250 nm

32/512

MMX

Chipsety Intela

Chipset

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

440FX (Natoma)

1-2 Pentium Pro, Pentium II, FSB 50,60,66

FPM, EDO, BEDO, 1024 MB, ECC

ISA, PCI

DMA Mode 2

ISA, PCI

440LX

1-2 Pentium Pro, FSB 50,60,66

SDRAM, EDO, 1024 MB, ECC

ISA, PCI, AGP 1x

UDMA33

ISA, PCI, USB

Socket 370 (Pentium 2, Pentium 3, Celeron, VIA Cyrix III, VIA C3-A, VIA C3-T, VIA C3-G)

Opatentowana przez Intela podstawka typu ZIF z 370 pinami dla procesorów 16/32-bitowych. Bezpośrednio do niej mocowano zapinkami radiator z wentylatorem. Niektóre procesory do niej można było nieoficjalnie używać w konfiguracjach dwuprocesorowych.

Początkowo dostępne były do niej tylko układy w technologii 250 nm (w obudowie PPGA – Plastic Pin Grid Array). Następnie Intel przeszedł na 180 nm (układy Coppermine z SSE w obudowie FC-PGA - Flip Chip Pin Grid Array) i Tualatin w technologii 130 nm (obudowy FC-PGA2 – FC-PGA z dodatkową blaszką chroniącą rdzeń procesora nazwaną Integrated Heat Sink).

W planach Intela były też układy z rdzeniem Coppermine-T (Coppermine 180 nm z interfejsem Tualatin). W części materiałów jest informacja, iż były to Pentium III 866 EB, 933 EB, 1.0 EB i 1.33 EB. Nie można jednak tego z całą pewnością ustalić. Podobnie w chwili obecnej nie można ustalić, czy na rynku były Pentium III-S 700 i 1,2 i 1,33.

Pomiędzy PPGA, FC-PGA i FC-PGA2 były pewne różnice np. w napięciach i pomimo takiej samej fizycznie podstawki nie wszystkie kombinacje procesor-płyta główna działały. Pojawiły się odpowiednie przejściówki pozwalające na korzystanie z nowych procesorów w starych płytach (oczywiście oprócz nich było też czasem wymagane, aby płyta potrafiła obsłużyć dany mnożnik lub szybszą szynę):

Odpowiednią licencję na używanie Socket 370 wykupiła od Intela firma Cyrix (później przejęta przez VIA). Po uaktualnieniach BIOS w części płyt głównych można było stosować także jej procesory.

Warto dodać, iż układy Joshua (rdzeń Jalapeno) Cyrixa nie wyszły poza stadium prototypów i stąd ich nie ma w poniższej tabeli. Niektóre źródła potwierdzają istnienie układów z rdzeniem Samuel taktowanym powyżej 700 Mhz, Samuel 2 z rdzeniem wolniejszym niż 700 Mhz i Ezra-T 750 Mhz. Trudno to jednoznacznie stwierdzić.

Procesory do Socket 370 były także używane (po zastosowaniu przejściówek) w płytach głównych ze złączem Slot 1.

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache(kB)

Instrukcje

Celeron 300A

300

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 333

333

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 366

366

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 400

400

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 433

433

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 466

466

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Pentium III 500E

500

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 500

500

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

VIA Cyrix III

500

100

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Pentium III 533EB

533

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 533

533

66

P6C (Mendocino), 250 nm

32/128

MMX

Celeron 533A

533

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA Cyrix III

533

133

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Pentium III 550E

550

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

VIA Cyrix III

550

100

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Celeron 566

566

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Pentium III 600E

600

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 600EB

600

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 600

600

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA Cyrix III

600

100

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Celeron 633

633

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Pentium III 650E

650

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

VIA Cyrix III

650

100

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Pentium III 667EB

667

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 667

667

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA Cyrix III

667

133

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

Pentium III 700E

700

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 700

700

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA Cyrix III

700

100

Samuel, 180 nm

64+64/0

MMX, 3Dnow!

VIA C3-A

700

100

Samuel 2, 150 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Pentium III 733EB

733

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 733

733

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA C3-A

733

133

Samuel 2, 150 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Pentium III 750E

750

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

VIA C3-A

750

100

Samuel 2, 150 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Celeron 766

766

66

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Pentium III 800E

800

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 800EB

800

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 800

800

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA C3-A

800

100

Ezra, 130 nm

128/64

MMX, 3dnow!

VIA C3-T

800

133

Ezra-T, 130 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

VIA C3-A

800

100

Samuel 2, 150 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

VIA C3-A

800

133

Samuel 2, 150 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Pentium III 850E

850

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 850

850

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

VIA C3-A

850

100

Ezra, 130 nm

128/64

MMX, 3dnow!

Pentium III 866EB

866

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

VIA C3-A

866

133

Ezra, 130 nm

128/64

MMX, 3dnow!

VIA C3-T

866

133

Ezra-T, 130 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Pentium III 900E

900

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 900

900

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Celeron 900A

900

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

Pentium III 933EB

933

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

VIA C3-T

933

133

Ezra-T, 130 nm

128/64

MMX, 3Dnow!

Celeron 950

950

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Pentium III 1,0E

1000

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 1,0EB

1000

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 1,0

1000

133

Tualatin, 130 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 1,0

1000

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Celeron 1,0A

1000

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

VIA C3-T

1000

133

Ezra-T

128/64

MMX, 3dnow!

VIA C3-G

1000

133

Nehemian

128/64

MMX, SSE, 3Dnow!

Pentium III 1,1E

1100

100

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 1,1

1100

100

Coppermine, 180 nm

32/128

MMX, SSE

Celeron 1,1A

1100

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

VIA C3-G

1100

133

Nehemian

128/64

MMX, SSE, 3Dnow!

Pentium III 1,13EB

1133

133

Coppermine, 180 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 1,13

1133

133

Tualatin, 130 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III-S 1,13

1133

133

Tualatin, 130 nm

16+16/512

MMX, SSE

Pentium III 1,2

1200

133

Tualatin, 130 nm

16+16/256

MMX, SSE

Celeron 1,2

1200

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

VIA C3-G

1200

133

Nehemian

128/64

MMX, SSE, 3Dnow!

Pentium III-S 1,26

1266

133

Tualatin, 130 nm

16+16/512

MMX, SSE

Celeron 1,3

1300

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

VIA C3-G

1300

133

Nehemian

128/64

MMX, SSE, 3Dnow!

Pentium III 1,33

1333

133

Tualatin, 130 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III 1,4

1400

133

Tualatin, 130 nm

16+16/256

MMX, SSE

Pentium III-S 1,4

1400

133

Tualatin, 130 nm

16+16/512

MMX, SSE

Celeron 1,4

1400

100

Tualatin, 130 nm

32/256

MMX, SSE

VIA C3-G

1400

133

Nehemian

128/64

MMX, SSE, 3Dnow!

Chipsety Intela

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

810

82810

FSB 66/100 Mhz

SDRAM 66/100, 512 MB

Intel 3D

ICH (82801AA)

UDMA66

PCI2.2, USB x2

ICH0 (82801AB)

UDMA33

810E

82810E

FSB 66/100/133, Tualatin

SDRAM 66/100, 512 MB

Intel 3D

ICH (82801AA)

UDMA66

PCI2.2, USB x2

ICH0 (82801AB)

UDMA33

810E2

82810E2

815EG

82815EG

815G

82815G

815P

82815P

820

82820

820E

82820E

840

82840

Chipsety SIS

Socket 423 (Pentium 4)

Podstawka typu ZIF dla 16/32-bitowych procesorów Pentium 4 firmy Intel. Wprowadzona w listopadzie 2000. Było to rozwiązanie przejściowe, które stosunkowo szybko zostało zastąpione przez Socket 478 w 2001.

Dostępne dla niego były tylko układy z rdzeniem Williamette. Były one zamknięte w obudowach OOI (skrót od OLGA - Organic Land Grid Array) chroniącą mechanicznie rdzeń układu przed ukruszeniem. Jak pierwsze wykorzystywały architekturę NetBurst. Osiągały znacznie niższe rezultaty wydajnościowe niż Pentium 3 z niższymi zegarami.

W okresie późniejszym pojawiły się na rynku przejściówki pozwalające na korzystanie w Socket 423 z niektórych procesorów w obudowie Socket 478. Przykładowe rozwiązanie PL-P4/N firmy PowerLap (http://www.powerleap.com/PL-P4N.jsp) pozwalało na użycie 130 nm procesorów Pentium4 i Celeron z rdzeniem Willamette i Northwood. Mogły one działac z szyną 100 Mhz QDR (400 Mhz) z maksymalną szybkością 3000 Mhz lub z szyną 133 Mhz QDR (533 Mhz) z maksymalną szybkością 3059 Mhz.

Nazwa handlowa

Zegar(Mhz)

Szyna(Mhz)

Rdzeń

Cache L1D,L1I,L2,L3 (kB,kµops)

Instrukcje

Pentium 4 1,3 - 2,0

1300 - 2000

100/400

Williamette, 180 nm

8+12kµops/256

MMX, SSE, SSE2

Chipsety Intela

NB

CPU

Pamięć

Grafika

SB

HDD

Inne

850 (Tehama)

FSB 400

RDRAM PC800, dual, 2GB

PCI, AGP 4x

Socket 462, Socket A (Athlon, Athlon XP, Athlon XP-M, Athlon MP, Duron, Sempron)

Podstawka typu ZIF z 462 pinami dla 16/32-bitowych procesorów firmy AMD z rodziny K7. Wykorzystywana w okresie 2000 - lipiec 2005. Używana zarówno w systemach biurkowych (Athlon, Athlon XP, Duron, Sempron) jak i dwuprocesorowych serwerowych (Athlon MP) jak i notebookowych (Athlon XP-M). Radiator z wentylatorem jest do niej bezpośrednio mocowany zapinkami.

Procesory nie miały osłoniętego rdzenia, co dosyć często powodowało ich fizyczne uszkodzenie przy montażu. W nowszych układach pojawiła się wbudowana dioda termiczna. Wszystkie dysponowały możliwością zmiany prędkości poprzez modyfikację połączeń mostkó